SZUKAJ
CO/GDZIE/KIEDY W CZĘSTOCHOWIE Portal kulturalny

Cykle CGK - Autorzy

Cykle CGK:
Ilustrowany portret Zuzanny Suligi

Zuzanna Suliga

Zuzanna Suliga od lat pisze o częstochowskiej kulturze i zna ją jak nikt inny. Zajrzała we wszystkie zakamarki instytucji kultury, poznała mnóstwo lokalnych artystów i animatorów, zdarła niejedną parę butów, wędrując po wernisażach, koncertach, spotkaniach oraz przedstawieniach. Na łamach CGK dzieli się swoimi obserwacjami (a nawet emocjami) na temat tego, co w naszym mieście warto zobaczyć, usłyszeć i poczuć.

Muzyka

Jaka Chorwacja, taka Abba

Artur Andrus swoimi piosenkami odpowiada na braki polskiego rynku muzycznego. Zapełnił lukę wśród szant narciarskich, wprowadził polską turecką piosenkę i żeński odpowiednik "psa na baby". Braki językowe nie są dla niego barierą, nie znając chorwackiego, przetłumaczył (zachowując poziom literacki) przebój tamtejszej grupy Novi Fosili. Dowody tej rozległej działalności zabrzmiały niedawno w częstochowskim teatrze.

Rysunkowy portret historyka Juliusza Sętowskiego

Juliusz Sętowski

Historyczne teksty Juliusza Sętowskiego od wielu lat cieszą się popularnością wśród czytelników CGK. Najnowsze wcielenie tych tekstów to zabawa w przyznawanie tytułu „Człowieka Roku” postaciom zasłużonym dla Częstochowy. Będziemy skakać po strzałce czasu, poznawać wybitne osobowości i odsłaniać zapomniane karty historii.

Historia

Człowiek roku 1881 - Jan Grosman

​Był przemysłowcem, działaczem społecznym i kulturalnym, kolekcjonerem sztuki. W roku 1881 w Częstochowie utworzył (wraz z bratem Stanisławem) fabrykę guzików – największy tego typu zakład w Królestwie Polskim.

Sylwia Bielecka

Sylwia Bielecka

Czasy są trudne, trwa pełna mobilizacja, a pomimo tego brakuje rąk na pokładzie. Niedobory także wśród tych, którzy mają pisać co, gdzie i kiedy. Sylwia Bielecka przeczytała w życiu parę książek, obejrzała kilka wystaw, spektakli i filmów. O częstochowskiej kulturze pisywała regularnie dawno temu. W zastępstwie, jak trzeba, gotowa na nowe wyzwania tu i teraz.

Sztuki wizualne

Ziemia jako świadek historii

Do 1 marca w Konduktorowni można oglądać wystawę „LA TERRE EST UN HOMME” Michała Kastorego. Obrazo-obiekty, grafiki cyfrowe i rysunki łączą różne style, techniki i materiały, tworząc nie-powtarzalny język wizualny. To nie tylko estetyczne doznanie, ale także intelektualne i emocjonalne wyzwanie, bo ekspozycja porusza też trudne tematy związane z naszą przeszłością i naszą pamięcią o niej.

Rafał Cuprjak

Rafał Cuprjak „Częstonsy” Poczęstuj się jednym, posmakuj. Częstonsy to opowieści o nieoczywistych miejscach, kolorowych ludziach, przyprawione szczyptą humoru i surrealizmu. Częstonsy już wkrótce zmienią się w nałóg, przyjemny, bez kaszlu palacza i efektu jo-jo, obiecuję. To napisałem ja, Rafał Cuprjak, pisarz kategorii drugiej, rodowity częstochowianin, boomer, zoomber, biegacz, krzykacz, borsuk celebryta. W przyszłym miesiącu też napiszę…

Miejskie zjawiska

Legenda o skrzypcach

Dziesiąta odsłona cyklu "Częstonsy" Rafała Cuprjaka. Tym razem przenosimy się do parkowej altany.

Piotr Karoński

„Krążę wokół waszych dźwięków” to cytat z piosenki „Warsaw”, którą grupa Joy Division nagrała na początku swojej działalności. To od niego wszystko się zaczęło. Gdy, jeszcze w szkole podstawowej, po raz pierwszy usłyszał ich utwory, poczuł, że odnalazł swoją muzyczną drogę. Zaczął dostrzegać, że muzyka jest wszędzie - w życiu codziennym, filmie, teatrze, w sztuce, czy literaturze. Od tamtego czasu nieustająco „krąży wokół dźwięków”, chłonie je całym sobą, poszukuje nowych i wraca do tych dobrze mu znanych.

Stara się zamienić na słowa emocje, które powstają za przyczyną nie tylko brzmień, ale również wszelkich innych przejawów kultury i sztuki. Swoimi przemyśleniami chętnie podzieli się ze wszystkimi, którzy zechcą je poznać i spróbować wejść do jego świata.

Muzyka

The Analogs – muzyczny ogień i wiecznie żywe ideały

Choć grupa The Analogs dobiega już niemal trzydziestki, pozostaje wierna swoim młodzieńczym ideałom. Dowiódł tego pierwszy w tym roku koncert zespołu, który odbył się w częstochowskiej Muzycznej Mecie.

Ilustrowany portret Rafała Kwaska

Rafał Kwasek

FOMO (fear of missing out) to chroniczny strach przed tym, że coś ważnego nas omija. Choroba cywilizacyjna, która sprawia, że ludzie przykuci są do cyfrowych ekranów. Nieustannie scrollują media społecznościowe w przekonaniu, że już tylko jeden ruch palca dzieli ich od tej najważniejszej informacji, którą trzeba znać, by być kimś. Rafał Kwasek na łamach CGK namawia, by stanąć do tego w kontrze. Podpowiada, w jakie kulturalne rewiry można bezpiecznie uciekać.

Muzyka

Karnawałowe wielkie jabłko

Karnawał, czy po polsku zapusty to czas, podczas którego w europejskim kręgu kulturowym ludyczne aktywności mają na celu rozświetlić i rozgrzać nas w najzimniejszy oraz najciemniejszy okres roku. Pomagać mają w tym różnego rodzaju festiwale, biesiady i korowody. Dobra zabawa w tym czasie jest pewnego rodzaju obowiązkiem, bo wróży pomyślność w przyszłym roku.

Joanna Skiba

Kto nie chomikuje starych gazet albo kalendarzy, niech pierwszy rzuci makulaturą. Wśród kruchych stron kryje się przecież niejedna ważna data bądź smakowita nowinka sprzed lat. Wystarczy wybrać pierwszy lepszy egzemplarz, by zagłębić się w rozkosznej lekturze. Własny zbiór znacie już na pamięć? To skorzystajcie z naszego, zaglądając do tej rubryki.

Historia

Zapustne wspomnienia

​10 i 11 lutego wypada ostatni weekend karnawału 2024. Wenecja się bawi, Rio szaleje, a my… jemy. Zaczynając od tłustoczwartkowych pączków, na ostatkowych faworkach kończąc. I w odległej – choć nie tak bardzo przecież - perspektywie mając woń ciast wielkanocnych. A zapachy – wiadomo – odblokowują wspomnienia. Mnie przypomniały panią Jałowcową.

Rysunkowy portret Kacpra Kapsy

Kacper Kapsa

Kacper Kapsa to prawdziwy człowiek renesansu: DJ, bloger, socjal media ninja, koneser rajdów samochodowych i zasłużony animator kultury. W internetowym wcieleniu CGK będzie tropił to, co w częstochowskiej kulturze skrywa się w cieniu, a ma potencjał, by za chwilę pojawić się na pierwszym planie. Będzie oprowadzał po zakamarkach lokalnej muzyki, sztuki i literatury.

Muzyka

Spokój w chaosie, czyli częstochowska muzyka w 2023 roku

​Próby podsumowania często przypominają rachunek sumienia - o czym w danym okresie pamiętaliśmy, a o czym zapomnieliśmy. To też okazja do postanowień, które chce się realizować w niedalekiej przyszłości. Częstochowo, czym nas zaskoczyłaś, a czym nas (niepotrzebne powtórzenie) dopiero zaskoczysz? Sprawdźmy.

Rysunkowy portret Sylwii Góry

Sylwia Góra

Sylwia Góra przygląda się częstochowskiej kulturze z charakterystycznym, reporterskim zacięciem. Lubi zadawać trudne pytania, podnosić sobie (i innym) poprzeczkę oraz siać ferment, który zmusza do namysłu i ożywia nawet najbardziej skostniałe środowiska. Przy tym jednak od lat pozostaje wrażliwa i czuła w stosunku do wszystkich przejawów sztuki w pędzącym na oślep współczesnym świecie.

Literatura

Dwa życia Yana

Kiedy zaczął mówić o przeszłości, powiedział w jednym z wywiadów: Moje dzieciństwo było podobne do tego opisanego przez Annę Frank. Jan Majzner, Jan Michalski, a może Yan Majzner-Michalski? Kim tak naprawdę był urodzony w Częstochowie ceniony krytyk teatralny i pedagog? I dlaczego jest doskonale znany w Brazylii, a nie w Polsce? Na te pytania próbuje odpowiedzieć Aleksandra Pluta w książce „Dwa życia Yana. Historia Jana Majznera-Michalskiego”.

Rysunkowy portret Sylwii Góry

Sylwia Góra

„Herstorie” to cykl tekstów o częstochowskich artystkach, poetkach, pisarkach, muzyczkach, animatorkach. Tych zapomnianych oraz tych, które dziś nadają naszemu miastu rytm i sens. To również kontrapunkt do męskiej narracji o częstochowskiej kulturze. Próba przywrócenia stanu równowagi oraz usłyszenie i przypomnienie głosu zapomnianych i niedocenianych kobiet.

Sztuki wizualne

Wdech. Wydech

​Ostatnią tegoroczną bohaterką "Herstorii" jest Anna Wójcik – artystka wizualna, której miastem rodzinnym jest Częstochowa. To tu wychowała się i uczyła, a także rozpoczęła swoją artystyczną drogę. Stworzyła wiele oryginalnych projektów w przestrzeni dla mieszkanek i mieszkańców naszego miasta, takich jak „Wcale tutaj nie jest tak słodko, jak wygląda na pierwszy rzut oka” czy „Stacja Czytaj!”.

Literatura

Poezja jest najważniejsza…

​W czwartek, 23 listopada w Częstochowie rozpocznie się 3. Festiwal Poezja Jest Najważniejsza. Na inaugurację gościom i prowadzącym poszczególne spotkania, zadaliśmy to jedno kluczowe pytanie. Oto odpowiedzi!

Sławomir Domański

Częstochowa, którą Sławomir Domański pamięta z przełomu lat 80. i 90., była kolorowa i drapieżna. W kinach i „na video” królowały filmy z gatunku sztuk walki. Wówczas słabo docierały do niego prawa człowieka i hasła równości. Dziś chciałby przypomnieć sobie ludzi i miejsca, które tworzyły bogaty krajobraz naszego miasta, bo jego „powidok” blednie coraz bardziej. Będzie poszukiwał tutaj starych klisz pamięci, które postara się wywoływać i utrwalać w swoim „skromnym” laboratorium, zanim spłowieją do cna. Patronem i wzorem niech będzie mu Marek Nowakowski i jego warszawskie powidok".

Literatura

„Czarne owce” są nam potrzebne

​Spotkanie, które odbyło się w częstochowskim Muzeum Haliny Poświatowskiej 15 czerwca wokół książki „Niewierni Wierni. Rozmowy o prawdziwym Kościele”, było kameralne i sympatyczne, chociaż tematy poruszane w wywiadach Kazimierza Sowy wcale do lekkich i przyjemnych nie należały.

Rysunkowi portret Adama Markowskiego

Adam Markowski

Nazwa cyklu odnosi się do terminu fotograficznego i dosłownie oznacza to, że klatkę filmu wystawia się na światło dwukrotnie. Dzięki fotografiom Adama Markowskiego widzimy zarówno fragmenty dzieł, jak i ich autorów w procesie twórczym. Nasz fotograf odwiedza pracownie, kulisy spektakli, koncertów i inne miejsca, gdzie lokalnie tworzy się sztuka. Zagląda tam, gdzie my, odbiorcy sztuki, raczej nie mamy wstępu.

Sztuki wizualne

W artystycznej pracowni Pauliny Taranek

Prace do tzw. „teczki” niezbędnej dla każdego, komu marzą się studia na ASP, Paulina Taranek przygotowywała w domu rodzinnym. Z czasem, kiedy działalność artystyczna nabrała rozpędu, konieczne było stworzenie „prawdziwej” pracowni. Gdy szukano odpowiedniej miejscówki wybór padł na ponadstuletnią kamienicę (pochodzącą z 1905 r.). Na jej budowę prapradziadek malarki zaciągnął pożyczkę w Piotrkowskim Towarzystwie Kredytowym. Wynosiła dokładnie 2 800 rubli, a miesięczna spłata - 98 rubli (do dziś w rodzinnym archiwum pozostają dokumenty tej transakcji).

Rysunkowi portret Adama Markowskiego

Adam Markowski

Jak brzmi nasze miasto? CGK Live Sessions to nasz sposób, żeby to sprawdzić. Zapraszamy częstochowskich muzyków - dajemy im przestrzeń, czas i po prostu słuchamy, co z tego wyniknie. Kolekcjonujemy przeróżne dźwięki (klasyczne, jazzowe, hiphopowe, elektroniczne, rockowe, bluesowe itd.), by przy ich pomocy zbudować oryginalny soundtrack Częstochowy. Warto nadstawić ucha, warto zwrócić uwagę na te mniejsze, muzyczne projekty i przygotować się na niespodziewane.

Rysunkowy portret Magdy Fijołek

Magda Fijołek

Ten cykl to spojrzenie na częstochowską kulturę kogoś, kto od lat ją obserwuje - jako dziennikarka, widzka, recenzentka i czasem animatorka. Magda Fijołek nigdy nie przestaje być ciekawa i głodna tego, co kulturalnego dzieje się w naszym mieście. Musi spróbować każdej nowej propozycji i na własnej skórze przekonać się, czy warto.

Muzyka

Żyjmy kolorowo

Ostatnia płyta zespołu Cheap Tobacco - „Szum”, wydana w roku 2018, narobiła dużo szumu na polskiej scenie muzycznej. Ten szum szybko przełożył się na nominację do Nagrody Muzycznej „Fryderyk” w kategorii „blues”. We wrześniu tego roku grupa wydała nowy krążek - „Zobaczmy siebie”. Czy album ten powtórzy sukces poprzedniego? Wygląda na to, że tak.

Rysunkowy portret Adama Florczyka

Adam Florczyk

Cykl "Kultura Mówiona" to pomysł, by opowiadać o częstochowskiej kulturze słowami osób, które ją współtworzą jako artyści i animatorzy. Rozmawiamy z nimi o ważnych miejscach, inicjatywach, imprezach, zjawiskach, fenomenach. Spotykamy się twarzą w twarz i po prostu gadamy o kulturze, bo to miło tak.

Kultowe miejsca

Rozmowa z Robertem Jasiakiem, dyrektorem OPK „Gaude Mater”

Ośrodek Promocji Kultury „Gaude Mater” od wielu lat jest jednym z najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Częstochowy. Dzieje się tam dużo, intensywnie i bardzo różnorodnie. Z Robertem Jasiakiem, dyrektorem OPK, rozmawiamy o najważniejszych obszarach działań tej instytucji, największych sukcesach i wyzwaniach oraz o aspektach, w których kultura „off-line” ma przewagę nad kulturą „on-line”.​

Rysunkowy portret Adama Florczyka

Adam Florczyk

Dekadę temu funkcjonował blog, który był autorskim patentem na to, żeby wgryźć się w miasto, poznać je i - kto wie - może nawet pokochać. Dziś „Częstolovechowa” powraca jako cykl tekstów w CGK. Będzie może odrobinę bardziej poważnie (autor trochę się postarzał), formalnie i analitycznie, ale emocje pozostaną równie intensywnie. Bowiem nadal najlepiej jest pisać o kulturze poprzez osobiste emocje.

Muzyka

Podwójny jubileusz

Koniec sierpnia to w Częstochowie tradycyjnie czas na święto miasta. Od dziesięcioleci ma ono sprawdzoną formułę: duży, plenerowy koncert (zazwyczaj w popowej/rockowej estetyce), obudowany pakietem mniejszych wydarzeń. Tym razem trafiła nam się dodatkowo znacząca koniunkcja jubileuszy. Podczas 30. Dni Częstochowy swoje 40-lecie będzie świętował zespół T.Love.

Rysunkowy portret Magdy Fijołek

Magda Fijołek

Kulturę trzeba dobrze obgadać. Skonfrontować swoje wrażenia, odczucia i refleksje z innymi. Można przy okazji kłócić się, wspólnie zachwycać lub razem trwać w obojętności. Ważne, by nie przerywać dialogu i rozbudowywać narracje. Magda Fijołek od lat rozmawia z artystami o częstochowskiej kulturze, bo nic nie zastąpi spotkania twarzą w twarz.

Sztuki wizualne

Rozmowa z Bartłomiejem Stypką

Rozmowa z Bartłomiejem Stypką - częstochowskim artystą, który od najmłodszych lat zainteresowany jest wszelkimi wizualnymi działaniami w przestrzeni miejskiej w tym szeroko pojmowanym graffiti. Szczególnie bliska jest mu technika ręcznie wycinanego szablonu. Prowadzi własną pracownię malarską udoskonalając tą technikę. Oprócz tego czynnie działa w tkance miejskiej.​

Rysunkowy portret Daniela Zalejskiego

Daniel Zalejski

„Edukacja przyDomowa” to propozycja terenowych lekcji dla małych odkrywców, przygotowana przez naszego speca od miejskiej turystyki. Będą to lokalne wycieczki inspirowane podstawą programową młodszych klas szkoły podstawowej – łatwe do zrealizowania dla każdego rodzica. Edukacyjne mikrowyprawy, które w ostatnich latach zyskują na popularności.

Wycieczki

Skarby Rakowa

Na tę wycieczkę po mieście nawet mieszkańcy Częstochowy będą mogli wybrać się pociągiem! Zupełnie na poważnie zachęcam, aby zapytać nasze pociechy, czy nie miałyby ochoty przejechać się pociągiem z Dworca Głównego. Gdyby jeszcze same kupiły bilet, to już byłby pierwszy poważny krok do rozpoczęcia przygody z samodzielnie organizowanymi podróżami. Tę wyprawę zaczynamy na dworcu kolejowym Raków. Warto to miejsce zapamiętać, bowiem może kiedyś skorzystamy z pieszego Szlaku Olsztyńskiego koloru żółtego, który ma swój początek po wschodniej stronie dworca. Nasze cele natomiast znajdują się po zachodniej stronie torów kolejowych.