Niebanalna eFKA

Festiwal Kultury Alternatywnej znów postawił na różnorodność. Była więc wystawa na Ptasiej, teatralny „Różowy Punk”, przebojowa „Droga pani” i poetycka rywalizacja.

Bez czego nie można wyobrazić sobie Festiwalu Kultury Alternatywnej? Kiedyś pewnie wiele osób powiedziałoby, że bez ulicy Mielczarskiego. Tam przez pięć lat królowała na koniec wakacji eFKA. Szósta, tegoroczna edycja przyniosła rewolucję. Impreza przeniosła się na Stary Rynek. 22 sierpnia dowiodła, że i tak poczuła się dobrze. Festiwalowe centrum stanowiła Kawiarnia Alternatywa 21, podobnie jak samo wydarzenie, zainicjowana przez Fundację Oczami Brata. Jak co roku było różnorodnie, energetycznie i z pomysłem. Tym razem impreza zainaugurowała 34. Dni Częstochowy.

Jak zawsze nie udało mi się skorzystać z całego programu plenerowej imprezy. Punktów na liście jest bowiem tyle, że chyba nigdy nie odhaczę wszystkich atrakcji (do nadrobienia mam np. spektakl Teatru na Błesznie).

W Galerii na Ptasiej

Udało mi się jednak załapać na te wydarzenia, bez których nie wyobrażam sobie eFKI. A jak festiwal, to i Międzynarodowy Plener Artystyczny, który od początku organizuje malarka i animatorka kultury Anita Grobelak. Tym razem nadano mu tytuł „Lokalnie niebanalnie” (bo szósta edycja stawiała przede wszystkim na lokalność i „Troskę”, bo tak brzmiało hasło towarzyszące festiwalowi).

Tym razem część artystów spotkała się już 21 sierpnia, inni dojechali do Częstochowy dniu imprezy. Oprócz lokalnych reprezentantów w plenerze wzięła udział grupa artystów z Dolnego i Górnego Śląska oraz twórcy m.in. z Ukrainy i Niemiec. - Miasto stało się inspiracją dla prac malarskich, rysunkowych, fotograficznych, grafiki cyfrowej. Jedni dokumentowali obiekty architektoniczne, miejski pejzaż, innych inspirował klimat miasta, czy wybrane elementy pejzażu jurajskiej metropolii. Dominowały ujęcia przedstawieniowe, choć nie zabrakło abstrakcji i prac symbolicznych w różnych formatach – opowiada komisarz pleneru.

Poplenerowe dzieła trafiły finalnie na wystawę „Niebanalnie” w Galerii na Ptasiej. Tę lokalizację zaproponowała właśnie Grobelak, która nie kryje, że ma do tej ulicy szczególny sentyment. - Lubię tę krótką uliczkę Ptasią z odkrytym jurajskim kamieniem po jednej stronie i zieloną fasadą po drugiej. To jedna z najstarszych ulic w Częstochowie. Od strony Starego Rynku wieńczy ją pozostałość dawnej bramy XIX-wiecznego getta. Niegdyś identyfikowano ją jako dawne miejsce poboru opłat za wjazd do miasta. Z Ptasią wiąże się też legenda o przejeździe przez nią Napoleona I, do jakiej nawiązywało - umieszczone tu na przełomie lat 80./90. XX wieku – „ popiersie władcy” – opowiada.

Kto nie załapał się na plenerową eskpozycję, może nadrobić zaległości, bowiem „Niebanalnie” można oglądać w Alternatywie 21 do października.

Sztuka ma wielką siłę

Ale wróćmy do tego, co działo się w festiwalową sobotę. Na jakie wydarzenie czekam co roku? Nie zaskoczę Was pewnie, że odpowiedzią będzie tu spektakl krakowskiego Teatru Nikoli. Nie jestem w tym czekaniu sama, ponieważ występy teatru pantominy od lat przyciągają tłumnie zaciekawionych tym, co znów wyczaruje reżyser i aktor Mikołaj Wiepriew. Tym razem artysta postawił na „Różowego Punka”. I frekwencja znów dopisała - mimo bardzo deszczowej, chłodnej aury.

Przesłaniem zachwycającego widowiska jest to, że sztuka ma wielką siłę, dzięki której można zmieniać świat wokół siebie na lepsze. Inspiracją do powstania spektaklu książki „Nie opuszczaj mnie" japońskiego noblisty Kazuo Ishigury. „Różowy Punk” opowiada więc nie tylko o pięknie, ale i problemach etycznych XXI wieku.

eFKA ma gust!

Za co jeszcze lubię „eFKĘ”? Za gust muzyczny i za dawanie szans młodym. Tym razem dostał ją częstochowski zespół Video District. Grupa gra Indie rocka, robi to z pazurem i stawia na autorskie kawałki, ma na koncie bowiem debiutancką płytę „Test”. Słucha się tego naprawdę dobrze.

Być może kiedyś powrócą na tę imprezę już w roli gwiazdy? Bo zespoły wracają i to chętnie. Tak jak przykładowo dolnośląska kapela Haja, znana już dobrze festiwalowiczom. Jednym z jej członków jest songwriter i gitarzysta Janek Samołyk, który w 2022 r. grał tu również solowy koncert. Co więcej, artysta rok wcześniej wystąpił na Starym Rynku, podczas wakacyjnego otwarcia właśnie Kawiarni Alternatywa 21.

Stałą bywalczynią tej festiwalowej sceny jest również aktorka i wokalistka Marta Honzatko, która występuje na niej od pilotażowej edycji. Występował tu z rozmaitymi projektami, m.in. z materiałem z płyty „Chłopaki na start”. Tym razem też uwodziła głosem i bardzo trafnymi repertuarowymi wyborami, szczególnie spodobał mi się „Sztuczny miód” Agnieszki Osieckiej.

eFKA lubi zaskakiwać i serwować nowości. Zapraszać artystów, którzy nie gościli dotąd w naszym mieście. Tym razem – na finał imprezy – zaproponowali świetnie koncert zespołu Cosmos. Dzięki temu przebojowe „Droga pani, ale pani pachnie” po raz pierwszy zabrzmiało na żywo w Częstochowie. Ale, oczywiście, nie tylko ten bijący w sieci rekordy popularności kawałek (ponad 49 mln odsłon na YouTubie!) spodobał się publiczności. Występ zebrał bardzo dobre opinie.

Przyznam, że ja świetnie bawiłam się na slamie poetyckim prowadzonym przez Artura Bratka (który jest jednym z pomysłodawców i współtwórców imprezy). Chętnych, by rywalizować na słowa (czas występu nie mógł przekroczyć 3 minut) nie brakowało. O nagrodach decydowaliśmy my, a każdy podniesiony kciuk w górę gwarantował autorom kolejny punkt. Uczestnikom gratuluję odwagi, bo to wyczyn stanąć ze swoimi wersami przed tak liczną publicznością. Mam nadzieje, że ten literacki konkurs na stałe wpisze się już w program imprezy.

Chciałabym również, żeby w przyszłości powróciły też sympatyczne „wiedźmy”. Magią zajęły się bowiem Ola, Karina, Jelena i Ewelina, na co dzień związane z Warsztatem Terapii Zajęciowej Teatru Oczami Brata. Wystawiały „recepty” na różne marzenia i problemy (ja dostałam receptę „na szczęście”), warzyły bulgocące eliksiry (bardzo smaczne!), przygotowywały talizmany. Wszystko dowcipnie i z uśmiechem. Brawa za tą festiwalową nowość, która wzbogaciła ofertę warsztatów , animacji dla najmłodszych i prezentacji rękodzieła.

Fot. Grzegorz Skowronek

22 sierpnia na Starym Rynku odbyła się szósta edycja Festiwalu Kultury Alternatywnej eFKA. Na wydarzenie zaprosiła Fundacja Oczami Brata. Wydarzenie wpisało się w program 34. Dni Częstochowy.