Człowiek roku 1914 - Antoni Księżyk

Był właścicielem ziemskim, właścicielem cegielni, działaczem społecznym i charytatywnym. W sierpniu 1914 r. dzięki przekazanym przez niego cegłom wybudowano kuchnię Doraźnej Pomocy, która w początkach I wojny światowej wydawała bezpłatne posiłki dla najuboższych mieszkańców miasta.

Antoni Księżyk urodził się 11 maja 1868 r. w Kamienicy Polskiej. Był synem Macieja, dzierżawcy majątku ziemskiego Łysiec k. Starczy, uczestnika powstania 1863–64. Jego matką była Franciszka z Nowaków.

W końcu XIX w. Księżyk zakupił ziemię w Kawodrzy (obecnie w granicach Częstochowy), gdzie wybudował cegielnię. Później uruchomił podobną również w Liszce (w powiecie częstochowskim). W końcu lat dwudziestych nabył majątek Grabowa k. Borowna (stopniowo go poszerzał o nowe ziemie). Hodował tam krowy sprowadzane z Holandii oraz owce rasy karakuł, utrzymywał też stawy rybne.

Księżyk był aktywny w kilku częstochowskich stowarzyszeniach społecznych, m.in. w Towarzystwie Dobroczynności dla Chrześcijan i Towarzystwie Opieki Szkolnej. Wspomagał, (poprzez darowizny cegieł) remont kościoła pw. św. Barbary, a w roku 1914 dostarczył materiału budowlanego, z którego wzniesiono piekarnię Doraźnej Pomocy w Częstochowie.

W latach trzydziestych należał do Komitetu Budowy Teatru w Częstochowie. Wspierał finansowo szkołę w Kawodrzy. Był jednym z udziałowców Banku Spółdzielczego w Częstochowie. W czasie okupacji, gdy Niemcy zajęli cegielnię w Kawodrzy (urządzili tam warsztaty naprawcze silników dla potrzeb wojska), rodzina przeniosła się do swojego majątku w Grabowej. Ta posiadłość utrzymywała nie tylko całą rodzinę, bo schronienie znalazła tam rodzina żydowska, a także lotnik angielski (pomoc otrzymywali również żołnierze leśnych oddziałów Armii Krajowej).

Na początku lat pięćdziesiątych władze komunistyczne odebrały rodzinie cegielnię, a wcześniej majątek ziemski.

Antoni Księżyk zmarł 29 sierpnia 1955 r. w Kawodrzy Dolnej, pochowany został na cmentarzu św. Rocha w Częstochowie (w sektorze 40, rząd B, grób nr 1).

Był dwukrotnie żonaty: w pierwszym małżeństwie, ze Stanisławą Bendkowską (która zmarła w 1900 r.) miał syna Stanisława. Później ożenił się z Marią Patorską (1879–1968). Miał z nią siedmioro dzieci: córki – Helenę i Krystynę, synów – Henryka (1903–1935), uczestnika wojny z Rosją bolszewicką, Kazimierza (1904–1974), który został ranny przy rozbrajaniu Niemców 11 listopada 1918 r. , Feliksa (1910–1982), uczestnika wojny z Niemcami w 1939 r. Jego synami byli też Tadeusz i Bolesław.

Fotografie:

Antoni Księżyk

Maria Księżyk z Patorskich

Feliks Księżyk

Kazimierz i Henryk Księżykowie