Człowiek roku 1899 - Władysław Małkowski
Był z wykształcenia prawnikiem, prowadził biuro notarialne, angażował się w działalność dobroczynną, w 1906 r. współtworzył polskie szkolnictwo w Częstochowie, od 1907 r. współorganizował Wystawę Przemysłu i Rolnictwa. Jego powołaniem była działalność w Straży Ogniowej Ochotniczej; w 1899 r. został jej prezesem w Częstochowie, jako członek Międzynarodowej Rady Strażackiej reprezentował polską straż na kongresach w Paryżu i Brukseli.
Władysław Małkowski urodził się 10 maja 1846 r. w Warszawie. Był synem Ludwika, sędziego pokoju w Gąbinie. Stryjem Małkowskiego był Konstanty (1816–1905), dyrektor Wydziału Kryminalnego Komisji Rządowej Sprawiedliwości Królestwa Polskiego w latach 1863–72, później dyrektor tejże komisji, od 1874 r. senator rosyjski.
Ukończył Wydział Prawa i Administracji Warszawskiej Szkoły Głównej i w 1869 r. rozpoczął pracę jako patron (adwokat) Trybunału Cywilnego w Warszawie. Później był sędzią Sądu Okręgowego. Około 1880 r. Małkowski osiedlił się w Częstochowie, gdzie otworzył biuro rejentalne (przy II Alei 22).
W latach 1899–1903 był prezesem Częstochowskiej Straży Ogniowej Ochotniczej, która w tym okresie należała do najprężniej działających w Królestwie Polskim. W 1901 r. Małkowski, członek Międzynarodowej Rady Strażackiej, reprezentował polskie straże ogniowe na Międzynarodowym Kongresie Pożarniczym w Paryżu, a w 1910 r. na podobnym Kongresie w Brukseli. W kwietniu 1907 r. na konferencji przedstawicieli straży ogniowych w Łowiczu został powołany do komitetu organizacyjnego zjazdu straży ogniowych z Królestwa Polskiego (władze rosyjskie nie wydały jednak zgody na to wydarzenie). W końcu 1906 r., po wyjeździe z Częstochowy inżyniera Jana Gryżewskiego, został prezesem koła miejskiego, a w 1907 r. okręgowego Polskiej Macierzy Szkolnej.
Od czerwca 1906 r. Małkowski uczestniczył w pracach tymczasowego komitetu szkolnego, którego zasługą było utworzenie I Polskiego Gimnazjum w Częstochowie. W szkole tej, w latach 1906–08, wykładał prawoznawstwo. Na początku grudnia 1907 r. został wybrany przewodniczącym Komitetu Tymczasowego Wystawy Przemysłowo-Rolniczej. W latach 1908–09 uczestniczył w pracach związanych z organizacją tego wydarzenia, np. w uzyskaniu pozwolenia władz rosyjskich, przygotowaniu regulaminu czy pozyskaniu funduszy. Był też organizatorem zebrań, na których propagowano wystawę: w Dąbrowie (Dąbrowa Górnicza), Zawierciu, Noworadomsku (Radomsko). W maju 1908 r. został wybrany wiceprzewodniczącym Komitetu Wystawowego, reprezentował Komitet, m.in. w rozmowach z Izbą Handlową w Pradze. Był autorem publikacji „Historia wystaw i ich znaczenie” zamieszczonej w „Przewodniku po Wystawie Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie, sierpień – wrzesień 1909” (Częstochowa 1909).
Małkowski należał do Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan, był także prezesem Schroniska im. św. Antoniego oraz członkiem zarządu Szpitala Najświętszej Maryi Panny. W maju 1909 r. był współorganizatorem, a później przewodniczącym Towarzystwa Opieki Szkolnej. Mimo że był sympatykiem Stronnictwa Polityki Realnej, w styczniu 1907 r. wybrano go przewodniczącym komitetu obywatelskiego koncentracji narodowej, który wziął udział w wyborach do II Dumy Państwowej.
Według Stanisława Nowaka Władysław Małkowski był człowiekiem światowym, bardzo oczytanym, inteligentnym i rozumnym, znał expedite kilka języków obcych, pomimo tego nie cieszył się zbytnią sympatią towarzystwa polskiego w Częstochowie. Zarzucano mu wyniosłość oraz lojalizm wobec Rosjan, czego wyrazem był tytuł szambelana dworu cesarskiego.
Małkowski był znanym bibliofilem, właścicielem największego księgozbioru w Częstochowie (w ogromnej części odziedziczył go po swoim stryju Konstantym).
Zmarł 18 marca 1911 r. na Riwierze Francuskiej. Pochowano go w Krakowie. Został odznaczony Orderem Św. Stanisława II klasy (1908).
W małżeństwie z Aleksandrą Andrault de Langneron miał syna Witolda (14 sierpnia 1884 – 9 lipca 1962), architekta i scenografa, który uczestniczył m.in. w budowie pawilonów Wystawy Przemysłowo–Rolniczej w 1909 r. w Częstochowie. Wtedy też podjął pracę z teatrem, projektując dekoracje dla Teatru Małgorzaty Przybyłko-Potockiej, który występował na Wystawie. Od 1914 r. służył w Legionach Polskich.
Fotografie:
Portret W. Małkowskiego
Komitet Wystawy Przemysłu i Rolnictwa 1909, W. Małkowski siedzi szósty od lewej
